giáo án toán 7

Tháng Bảy 29, 2015 10:39 sáng

Ngày soạn:

Ngày ging:

 

TiÕt 30:  HÀM SỐ. BÀI TP

  1. Môc tiªu

1- KiÕn thøc

Häc sinh biÕt  kh¸i niÖm hµm sè.

2- Kü n¨ng

Nhận biết được đại lượng này có phải là hàm số của đại lượng kia hay không trong những cách cho cụ thể và đơn giản (bằng bảng, bằng công thức);

Tìm  được giá trị tương ứng của hàm số khi biết giá trị của biến số.

3-  Th¸i ®é

Nghiªm tóc, tù gi¸c ®éc lËp suy nghÜ .

Cẩn thận, chính xác, linh hoạt trong tính toán.

  1. ChuÈn bÞ

GV: gi¸o ¸n, th­­íc th¼ng, phÊn mµu;

Bảng phụ nội dung kiểm tra bài cũ

Máy chiếu

Hs: Thước th¼ng, bót ch×

III. Ho¹t ®éng d¹y vµ häc

  1. n đnh t chc (1 p)

 

  1. 2. KiÓm tra bµi cò (6p)

Gv chiếu câu hỏi cho cả lớp quan sát

Treo bảng ghi sẵn nội dung câu hỏi cho hs lên bảng.

? ViÕt c«ng thøc tÝnh thêi gian t (h) cña mét vËt chuyÓn ®éng ®Òu trªn qu·ng ®­êng 50 km víi vËn tèc v (km/h).

TÝnh c¸c gi¸ trÞ t­¬ng øng cña t khi v = 5;10;25;50

 

HS : t=

v 5 10 25 50
t 10 5 2 1

NhËn xÐt bµi lµm cña HS

  • Æt vÊn ®Ò: ë c¸c tiÕt häc tr­íc c¸c em ®· biÕt hai ®¹i l­îng tØ lÖ thuËn, hai ®¹i l­îng tØ lÖ nghÞch víi nhau. §ã lµ mèi liªn hÖ gi÷a hai ®¹i l­îng biÕn thiªn. Qua bµi tËp trªn: t vµ v ®Òu nhËn c¸c gi¸ trÞ sè; t phô thuéc vµo v; Víi mçi gi¸ trÞ cña v lu«n t×m ®­îc mét gi¸ trÞ t­¬ng øng duy nhÊt cña t. Hai ®¹i l­îng ®ã tho¶ m·n 3 ®iÒu kiÖn võa nªu ta cßn gäi t lµ hµm sè cña v.

C¸c vÝ kh¸c vÒ hµm sè vµ kh¸i niÖm hµm sè sÏ ®­îc chóng ta t×m hiÓu trong giê h«m nay, TiÕt 30:  Hµm sè. Bµi tËp

3.Bµi míi.

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS Ghi b¶ng
Ho¹t ®éng 1: Mét sè vÝ dô vÒ hµm sè. ( 10’ )
Chiếu ví dụ 1, đồng thời ghi lại trên bảng

Giới thiệu: Đại lượng x và y đều nhận các giá trị số.

Yêu cầu hs quan sát bảng và trả lời:

 

? Đại lượng y có phụ thuộc vào sự thay đổi của đại lượng x không

 

? Với mỗi giá trị của x, ta tìm được mấy giá trị tương ứng của y

Gv ghi lại câu trả lời đúng của hs lên bảng, và giới thiệu : y là hàm số của x.

Trong toán  và thực tiễn ta thường gặp các đại lượng thay đổi phụ thuộc vào sự thay đổi của đại lượng khác như các ví dụ trong sgk.

Yêu cầu Hs đọc ví dụ 2 trong sgk

Yêu cầu hs thực hiện ?1

Gọi một Hs đứng tại chỗ nêu kết quả, gv  diễn đạt bằng sơ đồ ven

? nhìn vào công thức em hãy cho biết m có phụ thuộc V không

Với mỗi giá trị của V, xác định được mấy giá trị của x

 

Như vậy, m là hàm số của V không?

 

Bài tập ở phần kiểm tra bài cũ là nội dung của ví dụ 3

Yêu cầu hs nêu nhận xét về sự phụ thuộc của t vào v

 

?t có là hàm số của v không

 

1 Hs đứng tại chỗ trả lời

 

 

 

1 Hs đứng tại chỗ trả lời

 

 

1 Hs đứng tại chỗ trả lời

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hs đọc ví dụ 2

 

 

 

 

 

 

 

 

Hs trả lời

 

 

 

 

 

 

 

m lµ hµm sè cña V;

Hs: từ công thức

+ t phụ thuộc vào sự thay đổi của v

+Với mỗi giá trị của v, xác định được chỉ một giá trị tương ứng của t

Do vậy, t là hàm số của v

 

1.     Mét sè vÝ dô vÒ hµm sè

 

a) Ví dụ1: Các giá trị tương ứng của hai đại lượng x và y được cho bởi bảng sau:

 

x -2 -1 1 2
y  4 1 1 4

NhËn xÐt:

+ y phô thuéc vµo sự thay đổi của x;

+Víi mçi gi¸ trÞ cña x lu«n xác định  ®­îc chỉ mét gi¸ trÞ t­¬ng øng  cña y.

Ta nói:  y là hàm số của x.

 

 

 

 

 

b) Ví dụ 2 (sgk): m = 7,8V

 

 

 

 

 

 

 

 
m là hàm số của V

 

 

 

 

 

 

 

 

 

c) VÝ dô 3: ((sgk)

t =

t lµ hµm sè cña v

 

Ho¹t ®éng 2: Kh¸i niÖm vÒ hµm sè. ( 8’ )
? Từ 3 ví dụ trên, em hãy cho biết đại lượng y được gọi là hàm số của đại lượng thay đổi x khi nào

 

 

 

 

Gọi 2 hs phát biểu và khẳng định đó là khái niệm về hàm số.

Chiếu khái niệm trên mà hình, nhấn mạnh: y phụ thuộc x, với mỗi giá trị của x chỉ xác định được 1 giá trị tương ứng của y

Lưu ý: Để y là hàm số của x cần có 3 điều kiện sau

+x và y đều nhận các giá trị số;

+y phụ thuộc vào x;

+Với mỗi giá trị của x luôn tìm được chỉ một gtrị tương ứng của y.

?Yêu cầu hs trả lời bài tập củng cố được chiếu trên màn hình

 

 

 

Nhận xét câu trả lời của hs

Khắc sâu khái niệm hàm số cho hs.

Từ bài tập b/, gv giới thiệu ra nội dung chú ý thứ nhất

-Hµm sè cã thÓ cho b»ng c¸ch nµo?

 

?Ta cần chú ý thêm điều gì về hàm số

Chiếu nội dung chú ý lên màn hình

 Hs phát biểu: Nếu đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng thay đổi x sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn xác định được chỉ một giá trị tương ứng của y thì y được gọi là hàm số của x và x gọi là biến số

 

 

 

 

 

HS ghi nhớ kh¸i niÖm hµm sè.

 

 

Hs thảo luận theo bàn, trả lời

a/ y là hàm số của x

b/ y là hàm số của x (hàm hằng)

c/ y không là hàm số của x

 

 

 

Hs quan sát đề bài trên màn hình

 

-Hs: B»ng b¶ng (VD1)

B»ng c«ng thøc (VD2, VD3)

-Hs nêu nội dung thứ 3

 

 

 

2. Kh¸i niÖm hµm sè

 

a) Kh¸i niÖm: (SGK tr 63)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

b) Chó ý: (SGK -63)

 

 

 

Ho¹t ®éng 3:   Cñng cè (18’)
Chiếu bài tập củng cố thứ nhất củng cố khái niệm hàm số

 

Yêu cầu hs làm bài tập 25 (sgk)

Chiếu đề bài trên màn hình, ghi tóm tắt ra bảng.

? Em tính như thế nào

 

 

 

Yêu cầu học sinh hoạt động theo nhóm bàn trong khoảng 2phút, gọi bất kì 1 nhóm trình bày lởi giải lên bảng.

Gv nhận xét, chỉnh sửa (nếu cần)

Bổ sung ý b)

b, T×m x biÕt f(x) = 76

 

cho hs thảo luận theo bàn, gọi cá nhân hs trả lời.

 

Gv chốt lại cách tìm giá trị hàm số, tìm giá trị biến số.

 

Chiếu đề bài bài tập 43(SBT)

em nào có định hướng giải bài toán?

 

Nếu hs chưa tìm xác định được hướng giải, gv định hướng

? từ công thức, để y nhận giá trị dương thì biểu thức nào chứa x cũng nhận giá trị dương

từ đó, hãy cho VP>0 và rút x từ biểu thức đó.

Tương tự với ý b

Gọi 2 hs lên bảng thực hiện lời giải

 

Gv nhận xét bài làm.

 

*Qua bài học hôm nay em cần nắm vững những điều gì?

 

 

 

 

 

 

Nếu còn khoảng 5p, cho hs trả lời bài tập bổ sung trong 3p được chiếu trên màn hình: Viết công thức hàm số được diễn đạt như sau

a)Chu vi y của hình vuông cạnh x.

b)Diện tích x của hình vuông cạnh y.

Hs đọc đề bài trên màn hình và trả lời

 

 

 

 

Hs : Thay giá trị của x vào vế phải của công thức.

 

HS lµm bµi theo bàn

Đại diện 1nhóm trình bày trên bảng

 

 

 

Các nhóm nhận xét, đánh giá chéo.

 

 

 

 

 

Hs làm bài và trả lời

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hs thảo luận và đưa ra phương hướng giải

 

 

 

Hs đưa ra định hướng gải bài tập

 

 

2hs lên bảng giải bài tập.

 

 

 

 

 

Hs còn lại làm bài ra nháp, đối chiếu trên bảng và nhận xét bài làm của bạn.

 

Hs củng cố lại bài, cần nắm được :

-Khái niệm hàm số

-Chú ý về hàm số

-Ví dụ về hàm số trong thực tế

-Cách tính giá trị tương ứng của x và y đối với một hàm số.

 

 

 

 

 

Bµi tËp 25(sgk trang 64)

Cho y = f(x) = 3x2 + 1

TÝnh f(),f(1),f(3),

 

Gi¶i:

f() = 3 ()2 + 1 = + 1=

f(1) = 3. 12 + 1 = 3+ 1= 4

f(3) = 3. 32 + 1 = 27 + 1= 28

 

 

 

 

 

 

 

 

b, T×m x biÕt f(x) = 76

Giải:

f(x) = 76

=> 3x2 + 1= 76

3x2  = 75

x2 = 25

suy ra:  x= -5 hoÆc  x = 5.

VËy, víi x = -5 hoặc x = 5

th× f(x) = 76

 

Bài tập 43 (SBT trang 73)

Cho hàm số y = -6x. Tìm giá trị của x sao cho :

a) Hàm số y nhận giá trị dương.

b) Hàm số y nhận giá trị âm.

Giải:

a)     Để y nhận giá trị dương thì

– 6x > 0

=>  x < 0

Vậy,với x< 0 thì y nhận giá trị dương

 

b)    Để y nhận giá trị âm thì

– 6 x < 0

= >       x > 0

Vậy, để y nhận giá trị âm  thì   x> 0.

 

Ho¹t ®éng 4:   Hư­íng dÉn vÒ nhµ. (2’)

– N¾m v÷ng kh¸i niÖm hµm sè, nhớ kĩ nội dung cần chú ý, cách tính các giá trị tương ứng x và y;

– Bµi tËp 27, 28, 29, 31 (SGK- 64, 65)

37,38 (SBT – 48) ;

– Tham khảo thêm về các dạng bài tập ở các tài liệu tham khảo;

-Tiết sau: §6. Mặt phẳng toạ độ.